Nieuwe za(k)ken

Elk jaar oktober houdt het Centre for Wireless Technology van de TU Eindhoven een seminar waar de nieuwste ideeën op het gebied van radio technologie de revue passeren. Sinds kort is een oud-collega directeur van dit CWTe. Voor mij twee redenen om eens een kijkje te nemen. De dag bood een afwisselend programma met deels duizelingwekkende nieuwe mogelijkheden van Tbps communicatie, van communicatie via plastic golfgeleiders, van IoT en 5G.

Maar wat is nieuw? Bij de introductie van de toepassingen van IoT werd meer dan eens de vraag gesteld of dit alles eigenlijk oude wijn in nieuwe zakken is. Tot op zekere hoogte terecht. Veel IoT gaat over het monitoren van “dingen”, en dat doen we al jaren massaal. Een gemiddelde fabriek telt duizenden sensoren en actuatoren, en de Boeing 747-400 vliegt sinds 1989 met 1200 sensoren door de lucht.

Maar wat maakt IoT nieuw? In veel gevallen lijkt IoT synoniem aan de communicatie technologie, zoals LoRa, NB-IoT of Sigfox. Het is de basis, de enabler, niet de essentie. Met IoT hebben we het over “smart”: “smart home”, “smart city”, “smart industry”, … Maar sensoren en meetdata zijn nog slechts domme dingen. Deze data is op zich nog niets, het gaat om de proces stappen daarna.

Met actuatoren en het juiste algoritme wordt meetdata een (nog ouderwets) monitoring & control systeem. Een geautomatiseerde actie=reactie, die fouten uit het verleden netjes blijft herhalen. Het leert niet van het verleden. Leren kan alleen met inzicht, en met IoT is dat een vorm van kunstmatige intelligentie. En het wordt pas echt “smart” als het systeem autonoom acties uit kan voeren die niet van te voren in detail uitgeprogrammeerd zijn. Daar zijn we nog heel ver van verwijderd.

IoT communicatie technologie koppelt domme apparaten. IoT wordt pas slim als het in een systeem werkt dat gevoed wordt met andere informatie, kennis en randvoorwaarden, en kan redeneren over wat het ziet.

Daarom zijn er naast de nieuwe technische zaken nog een flink aantal andere aspecten van belang voor IoT. Smart draait om het systeem. De business modellen draaien niet meer om de “domme” hardware, de waarde zit in het systeem. De autonomie van de techniek is ook een ethisch vraagstuk, de verhouding tussen mens en machine, privacy. En de macht van bedrijven en overheden op de mensen. De onbekendheid van nieuwe zaken kan ons tegen houden, maar laten we ons dat gebeuren?

IoT staat nog duidelijk aan het begin van een enorme ontwikkeling. Er is veel buzz terwijl de praktijk op dit moment nog weinig het niveau van “nieuwe zakken” ontstijgt. Maar alleen met deze start, en met het lef de vervolgstappen op het gebied van techniek, ethiek, verdienmodellen, en wat er niet meer is, met vallen en opstaan te zetten, worden het ook echt “nieuwe zaken”. Alleen dan wordt IoT echt slim.